15 dấu hiệu và triệu chứng thiếu vitamin C cần phải biết

by Hormonetalk
phụ nữ bị cảm do thiếu vitamin C

Vitamin C là một chất dinh dưỡng thiết yếu phải được bổ sung thường xuyên để ngăn ngừa thiếu hụt. Ở các nước phát triển, tình trạng thiếu Vitamin C ở người trưởng thành chiếm 7%. Con số này ở các nước kém phát triển còn cao hơn nhiều.

Các yếu tố nguy cơ khiến bạn không có đủ vitamin C là chế độ ăn uống nghèo nàn, nghiện rượu, chán ăn, bệnh tâm thần nặng, hút thuốc và lọc máu.

Một số triệu chứng thiếu vitamin C rất nghiêm trọng có thể cần nhiều tháng để phát triển.

Dưới đây là 15 dấu hiệu và triệu chứng phổ biến nhất của thiếu vitamin C:

1. Da sần sùi

Vitamin C đóng vai trò chính trong việc sản xuất collagen, một loại protein có nhiều trong các mô liên kết như da, tóc, khớp, xương và mạch máu. [1]

Khi cơ thể không có đủ vitamin C, da sẽ trở nên sần sùi như “da gà” cánh tay sau, đùi hoặc mông do sự tích tụ protein keratin (chất sừng) bên trong lỗ chân lông. [2]

Dày sừng nang lông (Keratosis pilaris) thường xuất hiện sau 3 – 5 tháng cơ thể bị thiếu vitamin C. Và cách chữa trị là bổ sung Vitamin C. [3]

Khi nồng độ vitamin C thấp, một tình trạng da ở mắt được gọi là viêm giác mạc có thể phát triển. Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn khác gây ra bệnh viêm giác mạc, do đó chỉ có sự hiện diện của nó là không đủ để chẩn đoán là do thiếu hụt Vitamin C.

Thiếu vitamin C có thể gây ra các mụn nhỏ như mụn trứng cá trên cánh tay, đùi hoặc mông. Tuy nhiên, những vết sưng này không đủ để chẩn đoán là do thiếu Vitamin C.

2. Lông cơ thể bị cuộn tròn

Thiếu vitamin C cũng có thể khiến cho lông cơ thể mọc theo hình uốn cong hoặc cuộn tròn xoắn ốc, một dạng khiếm khuyết phát triển trong cấu trúc protein của lông khi mọc.

Lông cơ thể bị cuộn tròn là một trong những dấu hiệu đặc trưng của thiếu vitamin C nhưng có thể không rõ ràng, vì những sợi lông bị hư này có thể bị gãy hoặc rụng khiến ta không để ý.

Triệu chứng này có thể hết đi trong vòng 1 tháng khi bạn bổ sung đầy đủ lượng vitamin C cần thiết hằng ngày.

Những sợi lông trên cơ thể bị uốn cong, cuộn tròn hoặc xoắn ốc bất thường là dấu hiệu đặc trưng của thiếu vitamin C.

3. Nang lông màu đỏ tươi

Các nang lông trên bề mặt da chứa nhiều mạch máu nhỏ cung cấp máu và chất dinh dưỡng tại đây.

Khi cơ thể không đủ vitamin C, các mạch máu nhỏ này trở nên mỏng manh và dễ vỡ, khiến các đốm nhỏ màu đỏ sáng xuất hiện xung quanh nang lông.

Uống bổ sung vitamin C thường giải quyết triệu chứng này trong vòng 2 tuần.

Các nang tóc chứa nhiều mạch máu nhỏ có thể vỡ do thiếu hụt vitamin C, khiến các đốm đỏ xuất hiện xung quanh nang lông.

4. Móng tay hình thìa có đốm hoặc đường màu đỏ

Móng tay hình thìa đặc trưng có hình dạng lõm và thường mỏng và giòn.

Nguyên nhân thường liên quan đến việc thiếu máu do thiếu sắt nhưng cũng có liên quan đến thiếu vitamin C.

Các đốm đỏ hoặc đường thẳng màu đỏ xuất hiện trên phần thịt của móng tay, được gọi là xuất huyết mảnh vụn (splinter hemorrhage), cũng có thể là do thiếu vitamin C khiến các mạch máu yếu bị vỡ dễ dàng.

Mặc dù sự xuất hiện trực quan của triệu chứng này ở móng tay và móng chân có thể giúp xác định khả năng thiếu vitamin C, nhưng không được coi là chẩn đoán.

Thiếu hụt vitamin C có liên quan đến móng tay hình thìa và các đường hoặc đốm đỏ bên dưới thịt móng tay.

5. Da khô, da nhăn

Làn da khỏe mạnh sẽ chứa một lượng lớn vitamin C, đặc biệt là ở lớp biểu bì hoặc lớp ngoài của da. [4]

Vitamin C giữ cho làn da khỏe mạnh bằng cách bảo vệ nó khỏi tác hại oxy hóa do ánh nắng mặt trời và khi tiếp xúc với các chất ô nhiễm như khói thuốc lá hoặc ozon.

Vitamin C cũng thúc đẩy sản xuất collagen, giữ cho làn da trông đầy đặn, mịn màng và trẻ trung. [5]

Những ai có lượng vitamin C thấp có nguy cơ bị khô da, nhăn da cao hơn 10% so với những người có đủ lượng vitamin C cần thiết.

Lượng vitamin C thấp có liên quan đến da khô, da bị tổn thương bởi ánh nắng mặt trời, nhưng những triệu chứng này cũng có thể được gây ra bởi các yếu tố khác.

6. Dễ bầm tím

Bầm tím xảy ra khi các mạch máu dưới da bị vỡ, khiến máu rò rỉ ra các khu vực xung quanh.

Dễ bị bầm tím là dấu hiệu phổ biến của tình trạng vitamin C thấp do việc sản xuất collagen kém khiến các mạch máu yếu.

Các vết bầm tím liên quan đến sự thiếu hụt Vitamin C có thể bao phủ các vùng rộng lớn trên cơ thể hoặc xuất hiện dưới dạng các chấm nhỏ, màu tím dưới da.

Mức vitamin C thấp làm suy yếu các mạch máu, dễ bị bầm tím. Đây là một trong những dấu hiệu thiếu vitamin C dễ nhận thấy đầu tiên.

7. Vết thương chậm lành

Mức vitamin C thấp làm chậm tốc độ hình thành collagen, do đó nó khiến vết thương chậm lành hơn.

Nghiên cứu cho thấy: những người bị loét chân mãn tính, không lành sẽ dễ bị thiếu vitamin C hơn. [6]

Trường hợp thiếu hụt vitamin C trầm trọng, các vết thương cũ có thể tiến triển trở lại nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng cao hơn.

Chậm lành vết thường do mức vitamin C thấp thường khó được nhận biết do nó xuất hiện sau các triệu trứng khác.

Thiếu hụt vitamin C cản trở sự hình thành mô tế bào, khiến vết thương chậm lành hơn.

8. Đau khớp, sưng khớp

Vì các khớp chứa rất nhiều mô liên kết giàu collagen, do đó chúng cũng có thể bị ảnh hưởng nếu cơ thể không có đủ vitamin C.

Đã có nhiều trường hợp đau khớp được báo cáo liên quan đến thiếu hụt vitamin C như đi khập khiễng hoặc đi lại khó khăn.

Chảy máu trong khớp cũng có thể xảy ra ở những người có mức vitamin C trong cơ thể thấp, gây sưng và đau nhiều.

Tuy nhiên, cả 2 triệu chứng này đều có thể được điều trị bằng các chất bổ sung vitamin C và tình trạng sẽ được cải thiện trong vòng 1 tuần.

Thiếu hụt vitamin C thường gây đau khớp nghiêm trọng. Trường hợp nghiêm trọng, chảy máu có thể xảy ra trong các khớp, gây sưng đau.

>> Đọc thêm: Tại sao cơ thể cần vitamin C

9. Xương yếu

Thiếu hụt vitamin C cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của xương.

Lượng vitamin C thấp trong cơ thể có thể làm tăng nguy cơ gãy xương và loãng xương. [7]

Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành xương, do đó, sự thiếu hụt vitamin C có thể làm tăng tỷ lệ mất xương.

Vitamin C cực kỳ cần thiết đối với trẻ em, vì giai đoạn này xương đang cần tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh.

Vitamin C rất quan trọng cho sự hình thành xương và thiếu hụt vitamin C có thể làm tăng nguy cơ xương yếu và giòn.

10. Nướu chảy máu và rụng răng

Nướu đỏ, sưng, chảy máu là một dấu hiệu phổ biến khác của mức vitamin C thấp.

Không có đủ vitamin C, mô nướu sẽ bị suy yếu và bị viêm, các mạch máu dễ chảy máu hơn.

Tình trạng thiếu hụt vitamin C trong thời gian dài sẽ khiến nướu xuất hiện màu tím và thối.

Hệ quả là răng có thể rơi ra do nướu không khỏe mạnh và ngà răng yếu, lớp răng bên trong bị vôi hóa.

Nướu đỏ, chảy máu là dấu hiệu phổ biến của thiếu vitamin C, và thiếu hụt nghiêm trọng thậm chí có thể dẫn đến mất răng.

11. Miễn dịch kém

Các nghiên cứu cho thấy vitamin C tích lũy bên trong các loại tế bào miễn dịch khác nhau để giúp chúng chống lại nhiễm trùng và tiêu diệt mầm bệnh gây bệnh. [8, 9]

Mức vitamin C thấp có liên quan đến khả năng miễn dịch kém và nguy cơ nhiễm trùng cao hơn, bao gồm các bệnh nghiêm trọng như viêm phổi. [10, 11, 12]

Trên thực tế, nhiều người mắc bệnh Scorbut (scurvy), một căn bệnh do thiếu vitamin C, cuối cùng chết vì nhiễm trùng do hệ thống miễn dịch hoạt động kém.

Vitamin C là một chất dinh dưỡng quan trọng cho hệ thống miễn dịch. Nồng độ vitamin C thấp có liên quan đến việc tăng nguy cơ nhiễm trùng, nếu thiếu hụt nghiêm trọng có thể gây tử vong do các bệnh truyền nhiễm.

12. Thiếu máu thiếu sắt thời gian dài

Thiếu vitamin C và thiếu máu thiếu sắt thường đi chung với nhau.

Các dấu hiệu thiếu máu do thiếu sắt bao gồm xanh xao, mệt mỏi, khó thở khi tập thể dục, da và tóc khô, đau đầu và móng tay hình thìa.

Hàm lượng vitamin C thấp có thể góp phần gây thiếu máu do thiếu sắt bằng cách giảm sự hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật và ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình chuyển hóa sắt.

Thiếu vitamin C cũng làm tăng nguy cơ chảy máu quá nhiều, có thể góp phần gây thiếu máu.

Nếu tình trạng thiếu máu thiếu sắt kéo dài trong một thời gian dài mà không rõ nguyên nhân, thì bạn nên kiểm tra mức vitamin C của bạn.

Thiếu vitamin C có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt bằng cách giảm hấp thu sắt và tăng khả năng chảy máu.

13. Mệt mỏi và tâm trạng kém

Đây là 2 dấu hiệu dễ nhận biết và xuất hiện sớm nhất nếu cơ thể không có đủ vitamin C.

Mặc dù mệt mỏi và khó chịu, nhưng chúng thường hết sau vài ngày nếu bạn uống vitamin C đầy đủ.

14. Tăng cân không giải thích được

Vitamin C có thể giúp bảo vệ chống béo phì bằng cách điều chỉnh việc giải phóng chất béo từ các tế bào mỡ, giảm hormone gây căng thẳng (hormone cortisol) và giảm viêm. [13]

Nghiên cứu cho thấy nồng độ vitamin C trong máu thấp có liên quan đến lượng mỡ bụng cao hơn, ngay cả ở những người có cân nặng bình thường.

Mặc dù lượng mỡ thừa trong cơ thể không đủ cơ sở để chỉ ra rằng bạn đang thiếu hụt vitamin C, nhưng đây cũng là dấu hiệu cần lưu ý khi các yếu tố khác gây tăng cân đã được loại trừ.

Lượng vitamin C thấp có liên quan đến việc tăng mỡ cơ thể ở người, nhưng cũng cần xem xét các yếu tố liên quan khác như chế độ ăn uống, thói quen tập thể dục…

15. Viêm mãn tính và ứng kích oxy hóa

Vitamin C là một trong những chất chống oxy hóa tan trong nước quan trọng nhất trong cơ thể.

Nó giúp ngăn ngừa tổn thương tế bào bằng cách trung hòa các gốc tự do có thể gây ra ứng kích oxy hóa (oxidative stress) và viêm trong cơ thể.

Ứng kích oxy hóa và viêm có liên quan đến nhiều bệnh mãn tính, bao gồm bệnh tim và tiểu đường.

Lượng vitamin C thấp có liên quan đến mức độ viêm và ứng kích oxy hóa cao hơn, cũng như tăng nguy cơ mắc bệnh tim. [14]

Một nghiên cứu cho thấy những người trưởng thành có lượng vitamin C trong máu thấp nhất có nguy cơ mắc bệnh suy tim cao hơn gần 40% trong vòng 15 năm so với những người có lượng vitamin C trong máu cao nhất, mặc dù họ không bị thiếu vitamin C. [15]

Tiêu thụ thường xuyên các chất chống oxy hóa như vitamin C mang đến nhiều lợi ích sức khỏe. Thiếu hụt vitamin C có thể làm tăng viêm và tăng ứng kích oxy hóa.

LỜI KẾT

Thiếu vitamin C tương đối hiếm ở các nước phát triển nhưng vẫn ảnh hưởng đến 1/20 dân số.

Vì con người không thể tạo ra vitamin C hoặc lưu trữ với số lượng lớn, nên nó phải được tiêu thụ thường xuyên để ngăn ngừa sự thiếu hụt.

Một số dấu hiệu thiếu hụt vitamin C sớm nhất bao gồm mệt mỏi, nướu đỏ, dễ bị bầm tím và chảy máu, đau khớp và da thô ráp, sần sùi,…

May mắn là các triệu chứng thiếu hụt thường được cải thiện khi mức vitamin C được đáp ứng đủ.

Lượng khuyến cáo hàng ngày (RDI) cho vitamin C là 90 mg đối với nam và 75 mg đối với nữ.

Những người hút thuốc nên tiêu thụ thêm 35 mg mỗi ngày, vì thuốc lá làm giảm sự hấp thụ vitamin C và khiến cơ thể sử dụng nhiều chất dinh dưỡng hơn.

Vitamin C nhanh chóng bị phá vỡ khi tiếp xúc với nhiệt, vì vậy trái cây và rau sống là nguồn cung cấp vitamin C tốt hơn so với khi nấu chín

>> Đọc thêm 23 thực phẩm giàu vitamin C nhất bạn cần biết

Ngoài ra, bạn có thể bổ sung các viên uống Vitamin C từ 200 – 500 mg hằng ngày sẽ giúp cơ thể được đầy đủ hơn

>> Xem thêm Vitamin C 500mg Nature’s Bounty – 95.7/100 điểm

You may also like

Leave a Comment

eight + seventeen =