Hormone tuyến giáp – Cường giáp và suy giáp

by Hormonetalk
hormone tuyến giáp T3

Tuyến giáp rất cần thiết cho hệ thống nội tiết của cơ thể. Nó nằm ở phía trước cổ và chịu trách nhiệm sản xuất hormone tuyến giáp.

Tuyến giáp sử dụng iốt từ thức ăn để tạo ra hai hormone tuyến giáp: triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4).

Tuyến giáp lưu trữ các hormone tuyến giáp này và giải phóng chúng khi cần thiết

Hormone tuyến giáp đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh cân nặng, mức năng lượng, nhiệt độ bên trong, da, tóc, sự phát triển của móng tay.

Hãy cùng Hormone Talk tìm hiểu rõ hơn về hormone tuyến giáp và các vấn đề sức khỏe liên quan đến hormone tuyến giáp nhé:

Vai trò của hormone tuyến giáp

Các tế bào tuyến giáp là những tế bào duy nhất trong cơ thể có thể hấp thụ iốt.

Các tế bào này kết hợp iốt và tyrosine axit amin để tạo ra T3 và T4.

T3 và T4 sau đó đi vào máu và được vận chuyển khắp cơ thể để kiểm soát quá trình trao đổi chất (chuyển đổi oxy và calo thành năng lượng).

Do đó, hormone tuyến giáp ảnh hưởng đến mọi tế bào và tất cả các cơ quan khác nhau của cơ thể:

  • Điều chỉnh tốc độ đốt cháy calo, ảnh hưởng đến việc giảm cân hoặc tăng cân.
  • Có thể làm chậm hoặc tăng tốc nhịp tim.
  • Có thể tăng hoặc giảm nhiệt độ cơ thể.
  • Ảnh hưởng đến tốc độ chuyển hóa thức ăn ở hệ tiêu hóa.
  • Kiểm soát cách co cơ
  • Kiểm soát tốc độ thay thế các tế bào chết.

Cơ chế tạo ra hormone tuyến giáp

Vùng dưới đồituyến yên, nằm trong não, giúp kiểm soát tuyến giáp.

Vùng dưới đồi giải phóng hormone giải phóng thyrotropin (TRH), kích thích tuyến yên tiết ra hormone kích thích tuyến giáp (Thyroid Stimulating Hormone – TSH).

Cơ chế kiểm soát hormone tuyến giáp trong cơ thể như sau:

  • Khi mức hormone tuyến giáp thấp, cơ thể sẽ tiết ra nhiều TRH và TSH, kích thích tuyến giáp tạo ra nhiều hormone tuyến giáp hơn.
  • Khi mức hormone tuyến giáp quá cao, cơ thể sẽ tiết ra ít TRH và TSH lại, làm giảm sản xuất hormone tuyến giáp.

Bệnh hoặc khối u ở tuyến yên có thể ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát này, gây ra tình trạng mất cân bằng hormone tuyến giáp trong cơ thể (rối loạn hormone tuyến giáp)

cơ chế sản xuất hormone tuyến giáp

Hormone tuyến giáp T4 là gì?

Thyroxine (T4) được sản xuất bởi tuyến giáp được kiểm soát bởi vùng dưới đồi và tuyến yên

Vùng đồi dưới tiết ra hormone giải phóng thyrotropin (Thyrotropin-Releasing Hormone – TRH), hormone này kích thích tuyến yên tiết ra hormone kích thích tuyến giáp (Thyroid Stimulating Hormone – TSH).

Hormone tuyến giáp T3 là gì?

Triiodothyronine (T3) là một hormone tuyến giáp thứ hai được sản xuất bởi tuyến giáp và các mô khác thông qua quá trình oxy hóa khử (chuyển đổi enzyme) của T4.

Hormone tuyến giáp T3 giúp duy trì kiểm soát cơ bắp, chức năng não, chức năng tim mạch và chức năng tiêu hóa.

Hormone tuyến giáp T3 cũng đóng một vai trò trong quá trình trao đổi chất cơ thể và duy trì sức khỏe của xương khớp.

T3 có tuổi thọ rất ngắn trong cơ thể, trong khi tuổi thọ của T4 dài hơn nhiều

Tuyến giáp bình thường sản xuất khoảng 80% T4 và khoảng 20% T3

Các bệnh liên quan do rối loạn hormone tuyến giáp

1. Cường giáp (Hyperthyroidism)

Cơ thể sẽ bị tăng năng tuyến giáp (dạng nhiễm độc ở tuyến giáp, tên tiếng anh là thyrotoxicosis) khi cơ thể có quá nhiều hormone tuyến giáp T3

Tình trạng này xảy ra là do sự hoạt động quá mức trong tuyến giáp, được gọi là cường giáp.

Cường giáp xuất hiện trong các vấn đề bệnh lý như:

  • bệnh Graves (một tình trạng tự miễn dịch)
  • viêm tuyến giáp
  • khối u tuyến giáp lành tính.

Các dấu hiệu bệnh cường giáp bao gồm:

  • giảm cân nhanh dù ăn uống bình thường
  • tăng sự thèm ăn
  • nhịp tim nhanh hoặc không đều
  • đánh trống ngực
  • cảm thấy khó thở
  • chu kỳ kinh nguyệt không đều (ở nữ giới)
  • mệt mỏi, khó chịu
  • da và tóc mỏng

Bệnh cường giáp cũng có thể xảy ra khi cơ thể bổ sung nhiều hormone T3

2. Suy giáp (Hypothyroidism)

Suy giáp là tình trạng xảy ra nếu tuyến giáp không sản xuất đủ hormone tuyến giáp.

Điều này xảy ra khi cơ thể gặp phải các tình trạng tự miễn dịch, chẳng hạn như viêm tuyến giáp Hashimoto hay khi sử dụng một số loại thuốc.

Suy giáp cũng có thể xảy ra khi cơ thể bị rối loạn chức năng tuyến yên, chẳng hạn như khối u tuyến yên hoặc viêm.

Suy giáp có xu hướng di truyền trong gia đình và phổ biến hơn ở người lớn, cũng như phụ nữ.

Các biểu hiện suy giáp bao gồm:

  • mệt mỏi
  • suy nhược tinh thần
  • cảm thấy lạnh
  • tăng cân nhanh chóng
  • khô da
  • táo bón
  • kinh nguyệt không đều (ở nữ giới)

Biến chứng do rối loạn hormone tuyến giáp

Rối loạn tuyến giáp không được điều trị có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác như (1)

  • bệnh tim
  • cholesterol cao
  • huyết áp cao
  • loãng xương

Chuẩn đoán và xét nghiệm hormone tuyến giáp

xét nghiệm hormone tuyến giáp

Cả cường giáp và suy giáp đều có thể liên quan đến sưng tuyến giáp tổng quát, được gọi là bướu cổ và ung thư tuyến giáp có thể xuất hiện thường không đau.

Các xét nghiệm máu được thực hiện để đánh giá chức năng tuyến giáp và giúp tìm ra nguyên nhân gây ra vấn đề về tuyến giáp.

Dưới đây là Bảng kết quả xét nghiệm tham chiếu về các bệnh tuyến giáp

TSHFree T4Free T3
Chức năng tuyến giáp bình thường0.45-4.5 mIU/L2-30 pmol/L2-7 pmol/L
Cường giápThấpcaocao
Cường giáp nhẹThấpBình thườngBình thường
Suy giáp nguyên phát (suy giáp do tuyến giáp)CaoThấpThấp
Suy giáp thứ phát (suy giáp do tổn thương tại tuyến yên hoặc vùng dưới đồi)Thấp/ bình thườngThấpThấp
Suy giáp nhẹCaoBình thườngBình thường

Liệu pháp thay thế hormone tuyến giáp

Nhiều người có tuyến giáp không thể sản xuất đủ hormone tuyến giáp cho nhu cầu của cơ thể.

Khi ấy liệu pháp thay thế hormone tuyến giáp được sử dụng cho bệnh suy giáp.

Mục tiêu của điều trị thay thế hormone tuyến giáp là tái tạo lại chức năng tuyến giáp bình thường của cơ thể.

Thyroxine (T4) tinh khiết, tổng hợp hoạt động giống như một loại hormone tuyến giáp của bệnh nhân.

Hormone tuyến giáp là cần thiết cho sức khỏe của tất cả các tế bào trong cơ thể. Do đó, sử dụng hormone tuyến giáp khác với dùng các loại thuốc khác, bởi vì công việc của nó là thay thế một loại hormone bị thiếu.

Thời gian tốt nhất để dùng hormone tuyến giáp là buổi sáng khi bụng đói.

Điều này là do thức ăn trong dạ dày có thể ảnh hưởng đến sự hấp thụ hormone tuyến giáp.

Điều quan trọng nhất là phải nhất quán, và dùng hormone tuyến giáp của bạn cùng một lúc, và theo cùng một cách mỗi ngày.

Nếu bạn đang dùng một số loại thuốc khác, bạn nên thảo luận về thời gian của liều hormone tuyến giáp với bác sĩ (theo Thyroid.org)

Kết luận

Mọi tế bào trong cơ thể phụ thuộc vào hormone tuyến giáp để điều chỉnh quá trình trao đổi chất.

Tuyến giáp bình thường sản xuất khoảng 80% T4 và khoảng 20% T3

Tuy nhiên, hormone tuyến giáp T3 lại có “quyền năng” ảnh hưởng đến cơ thể gấp 4 lần so với hormone tuyến giáp T4.

Những người trên 55 tuổi thường bị suy giáp

Hãy dành nhiều thời gian để lắng nghe cơ thể mình ngay từ hôm nay.

HormoneTalk hy vọng bạn thích bài viết này.

Thường xuyên theo dõi website của chúng tôi để hiểu rõ thêm về nội tiết và cập nhật các phương pháp tốt nhất giúp bạn có sức khỏe tối ưu nhất.

You may also like

Leave a Comment

8 − 8 =