Nội tiết tố Estrogen: hormone quan trọng nhất của người phụ nữ

by Hormonetalk
nội tiết tố nữ estrogen

Nội tiết tố nữ estrogen được xem là “thần dược” của phái đẹp

Tại sao các nhà khoa học lại nói như vậy?

Câu trả lời là do nội tiết tố nữ Estrogen là hormone sinh sản nữ quan trọng nhất trong cơ thể người phụ nữ.

Nó điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, tái tạo xương, ngủ ngon, tái tạo da và duy trì tất cả các đặc điểm mang tính “đàn bà” nhất ở người phụ nữ.

Câu hỏi đặt ra là: Có mối quan hệ nào giữa hormone estrogen đối với vẻ đẹp và sức khỏe của người phụ nữ theo thời gian?

Hãy cùng Hormone Talk giải mã bí mật estrogen nhé:

Nội tiết tố nữ Estrogen là gì?

Nội tiết tố nữ Estrogen là 1 trong 2 hormone sinh sản nữ quan trọng (hormone nữ còn lại là progesterone)

Estrogen là từ chung chỉ 3 loại hormone sinh sản nữ: estrone, estradiol và estriol.

Chúng giúp cơ thể người phụ nữ phát triển các đặc tính nữ khi trưởng thành như: ngực, hông rộng hơn, mọc lông mu và lông nách…

  • Estrone (E1): dạng estrogen yếu và là loại estrogen duy nhất được tìm thấy ở phụ nữ sau khi mãn kinh. Một lượng nhỏ estrone có trong hầu hết các mô của cơ thể, chủ yếu là chất béo và cơ bắp. Cơ thể có thể chuyển đổi estrone thành estradiol và estradiol thành estrone.
  • Estradiol (E2): dạng estrogen mạnh nhất. Estradiol là một steroid được sản xuất bởi buồng trứng. Nó ảnh hưởng đến hàng loạt các vấn đề phụ khoa, chẳng hạn như lạc nội mạc tử cung, u xơ và ung thư xảy ra ở phụ nữ, đặc biệt là ung thư nội mạc tử cung.
  • Estriol (E3): dạng estrogen yếu nhất và là “chất thải” được tạo ra sau khi cơ thể sử dụng estradiol. Khi mang thai, cơ thể phụ nữ tiết ra một lượng đáng kể estriol. Estriol không thể chuyển đổi thành estradiol hoặc estrone.
3 dạng estrogen

Đàn ông cũng sản xuất estrogen, nhưng ở mức độ thấp hơn phụ nữ rất nhiều.

Estrogen ở nam giới được tiết ra bởi tuyến thượng thận và tinh hoàn.

Nghiên cứu trên tạp chí Andrologry châu Á cho biết nam giới bị béo phì sẽ tạo ra nhiều nội tiết tố nữ estrogen (do mô mỡ tiết ra)

Nội tiết tố estrogen có tác dụng gì?

Ở cơ thể người phụ nữ, nội tiết tố estrogen được sản xuất chủ yếu ở buồng trứng.

Buồng trứng là 1 phần của hệ nội tiết trong cơ thể.

Estrogen cũng được sản xuất bởi các tế bào mỡ và tuyến thượng thận

Các chức năng quan trọng của nội tiết tố nữ estrogen:

  1. Điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, kiểm soát sự phát triển của niêm mạc tử cung trong phần đầu của chu kỳ kinh nguyệt.
    Nếu trứng của người phụ nữ không được thụ tinh, nồng độ estrogen giảm mạnh và bắt đầu có kinh nguyệt. Nếu trứng được thụ tinh, estrogen cùng với progesterone ra tín hiệu để ngừng rụng trứng trong thai kỳ. Khi mang thai, nhau thai cũng sản xuất estrogen, cụ thể là hormone estriol. Lúc này estrogen sẽ kiểm soát sự tiết sữa và những thay đổi khác ở ngực khi mang thai.
  2. Tạo đường cong và giọng nói đặc trưng của phái nữ. Nội tiết tố Estrogen làm cho xương người phụ nữ nhỏ hơn và ngắn hơn, xương chậu rộng hơn và vai hẹp hơn.
    Estrogen cũng làm tăng việc lưu trữ chất béo xung quanh hông và đùi, giúp cơ thể cong hơn và có đường nét hơn. Estrogen làm cho hộp giọng nói nhỏ hơn và dây thanh âm ngắn hơn, giúp nữ có giọng nói cao hơn nam giới.
  3. Xây dựng và tái tạo xương khi hoạt động kết hợp với vitamin D, canxi. Ở độ tuổi trung niên, mức estrogen suy giảm mạnh, khiến quá trình tái tạo xương chậm lại và gây ra các bệnh loãng xương, đau khớp. Đó là lí do vì sao phụ nữ tuổi mãn kinh có nguy cơ mắc bệnh loãng xương cao gấp 4 lần so với nam giới (Theo Livescience)
  4. Đóng một vai trò trong quá trình đông máu, duy trì sức khỏe và độ dày của thành âm đạo và niêm mạc niệu đạo, bôi trơn âm đạo và một loạt các chức năng cơ thể khác.
  5. Bảo vệ tim và động mạch. Nội tiết Estrogen điều chỉnh sản xuất cholesterol trong gan, giữ cholesterol trong tầm kiểm soát, từ đó giúp bảo vệ tim và động mạch.
  6. Ảnh hưởng đến vẻ đẹp của da, tóc, cơ xương chậu (Theo Johns Hopskins Medicine). Estrogen cải thiện độ dày và vẻ đẹp của làn da như collagen giúp ngăn ngừa lão hóa.
    Estrogen ngăn chặn hoạt động của các tuyến nhờn dưới da, làm giảm nguy cơ bị mụn trứng cá ở phụ nữ. Estrogen giúp lông trên cơ thể người phụ nữ ít đi và mềm mại hơn và tóc nhiều hơn ở trên đầu.
  7. Ảnh hưởng đến não và tâm trạng. Khi hormone estrogen trong cơ thể thấp khiến tâm trạng chán nản (theo National Library of Medicine)
  8. Kiểm soát tình trạng viêm quá mức trong não. (theo nghiên cứu của American University in Washington, D.C)
  9. Ngăn ngừa u nang buồng trứng. Tuy nhiên, đối với những phụ nữ dễ bị u nang buồng trứng, việc ngừa thai có chứa nội tiết tố nữ estrogen có thể giúp giảm nguy cơ phát triển một số loại u nang chức năng, đặc biệt là các u nang xảy ra sau khi rụng trứng.
estrogen có tác dụng gì

Suy giảm nội tiết estrogen ảnh hưởng đến sức khỏe người phụ nữ

Mức estrogen thay đổi theo từng thời kỳ, thời điểm của cơ thể người phụ nữ.

Trong giai đoạn dậy thì và khi mang thai, nội tiết estrogen tăng tự nhiên

Khi sinh con, nội tiết tố nữ estrogen suy giảm theo.

Khi mãn kinh (thời kỳ ngừng kinh nguyệt), mức hormone estrogen giảm mạnh.

Việc suy giảm nội tiết tố nữ estrogen khiến người phụ nữ phải trải qua giai đoạn tiền mãn kinh với các triệu chứng khó chịu như  bốc hỏa, khô âm đạo và mất ham muốn tình dục.

Ngoài ra, mức estrogen suy giảm còn do các nguyên nhân khác như: suy giảm chức năng buồng trứng hoặc hội chứng buồng chứng đa nang.

Tập thể dục quá độ và chán ăn cũng làm cơ thể người phụ nữ giảm estrogen vì lượng mỡ quá thập khiến cơ thể không sản xuất đủ estrogen cần thiết

Nghiên cứu trên tạp chí Hepatology gần đây cho thấy sự thiếu hụt nội tiết estrogen làm tăng nguy cơ mắc bệnh xơ hóa nghiêm trọng.

Triệu chứng gặp phải khi thiếu nội tiết tố nữ estrogenTriệu chứng gặp phải khi dư thừa nội tiết tố nữ estrogen
Ở phụ nữ:
– Chu kỳ kinh nguyệt ít đi hoặc ngừng hẳn
– Bốc hỏa/ Mồ hôi đêm
– Khó ngủ
– Khô âm đạo
– Giảm ham muốn tình dục
– Tâm trạng thay đổi
– Da khô
– Một số phụ nữ bị đau nửa đầu, đau đầu nặng trước kinh (do hormone estrogen suy giảm mạnh)
Ở phụ nữ:
– Tăng cân, chủ yếu ở eo, hông và đùi
– Các vấn đề kinh nguyệt, hạn như chảy máu nhẹ hoặc nặng
– Hội chứng tiền kinh nguyệt trở nên tệ hơn
– Bệnh vú fibrocystic (khối u ở vú, nhưng không gây ung thư)
– Fibroids (khối u không phải ung thư) trong tử cung
– Mệt mỏi
– Cảm thấy chán nản hoặc lo lắng
Ở đàn ông:
– Bụng nhiều mỡ thừa
– Giảm ham muốn tình dục
– Giảm số lượng tinh trùng
Ở đàn ông:
– Ngực to như nữ giới
– Khó cương dương
– Vô sinh

Rối loạn nội tiết estrogen gây ra các vấn đề về sức khỏe

Khi mất cân bằng hormone estrogen (rối loạn nội tiết estrogen) xảy ra có thể gây ra các triệu chứng sau:

  1. Kinh nguyệt ít hơn hoặc dừng lại hẳn
  2. Chảy máu nhẹ hoặc nặng trong suốt chu kỳ kinh nguyệt
  3. Bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm
  4. Xuất hiện khối u ở vú và tử cung
  5. Tâm trạng thay đổi
  6. Khó ngủ
  7. Tăng cân mất kiểm soát, chủ yếu ở hông, đùi và eo
  8. Giảm ham muốn tình dục
  9. Thường xuyên mệt mỏi
  10. Cảm giác chán nản và lo lắng
  11. Da khô

Riêng đối với nam giới, nồng độ estrogen cao có thể dẫn đến vô sinh, rối loạn cương dương, ung thư tuyến tiền liệt và ngực phát triển to lớn hơn.

trạng thái mệt mỏi do thiếu estrogen

Thực phẩm giúp tăng nội tiết tố nữ estrogen tự nhiên

Một số thực phẩm có chứa phytoestrogen, có thể tăng nội tiết tố nữ estrogen cho cơ thể, bao gồm:

  1. Rau cải
  2. Đậu nành và một số thực phẩm có chứa protein đậu nành, giàu phytoestrogen nhất
  3. Quả mọng
  4. Các loại hạt và ngũ cốc
  5. Quả hạch
  6. Trái cây
  7. Rượu

Phytoestrogen có thể làm tăng hoặc giảm estrogen trong cơ thể nên đôi khi nó cũng gây rối loạn nội tiết tố estrogen trong cơ thể

Một số nghiên cứu gần đây xác nhận rằng các thực phẩm có chứa phytoestrogen được liệt kê ở trên có thể làm giảm nguy cơ ung thư, giảm các cơn bốc hỏa, cải thiện các triệu chứng tiền mãn kinh và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác (theo Medical News Today)

Phương pháp nâng cao nội tiết tố estrogen

Thuốc có chứa nội tiết tố nữ estrogen (thuốc tránh thai)

Estrogen được tìm thấy trong hầu hết các loại thuốc tránh thai đường uống (cùng với hormone progestin)

Thuốc tránh thai liều thấp, chứa 20 đến 50 microgam (mcg) estrogen..

Estrogen trong viên thuốc tránh thai sẽ gửi các tín hiệu đến não nhằm: ngăn chặn tuyến yên tiết ra hormone kích thích nang trứng (FSH), ngừng sản xuất hormone luteinizing (LH) và ngăn chặn rụng trứng.

Tuy nhiên, estrogen trong thuốc tránh thai là estrogen tổng hợp (có nguồn gốc từ động vật), do vậy nó không hoàn toàn tương thích với estrogen trong cơ thể

Sử dụng thường xuyên thuốc tránh thai sẽ làm tăng nguy cơ bị ung thư vú ở người phụ nữ.

thuốc tránh thai

Liệu pháp thay thế estrogen

Đây là phương pháp điều trị để giảm các triệu chứng mãn kinh sử dụng các estrogen tổng hợp (có thể được sử dụng kết hợp với progestin).

Giải pháp này giúp cải thiện các triệu chứng khó chịu do giảm mức nội tiết tố estrogen trong giai đoạn tiền mãn kinh hoặc mãn kinh như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, lo lắng, khó ngủ và khô âm đạo.

Tuy nhiên, đối với những phụ nữ vẫn còn tử cung, hormone progestin được sử dụng cùng với estrogen để ngăn chặn sự phát triển quá mức của niêm mạc tử cung, có thể dẫn đến ung thư nội mạc tử cung.

Liệu pháp thay thế hormone estrogen hiện nay có dạng thuốc viên, thuốc xịt mũi, miếng dán, gel bôi da, thuốc tiêm, kem bôi âm đạo hoặc vòng.

Liệu pháp thay thế hormone estrogen cũng được sử dụng để giúp những người chuyển giới muốn chuyển đổi giới tính của mình.

Lưu ý: điều quan trọng khi dùng thuốc có chứa estrogen để theo dõi các triệu chứng và đảm bảo rằng bạn đang duy trì mức estrogen cân bằng.

Chống chỉ định: liệu pháp thay thế hormone estrone chống chỉ định với phụ nữ mang thai, bị bệnh gan, gia đình có tiền sử bệnh ung thư vú, ung thư buồng trứng hoặc nội mạc tử cung,…

thay thế nội tiết tố estrogen

Tác dụng phụ khi bổ sung estrogen quá mức

Bổ sung quá nhiều nội tiết tố nữ estrogen sẽ gây ra các tác dụng phu như sau:

  1. Tăng nguy cơ chấn thương.
  2. Thúc đẩy phát triển khối u ung thư vú
  3. Gây ra bệnh lạc nội mạc tử cung
  4. Tăng nguy cơ ung thư vú, đột quỵ và cục máu đông

Với những tác dụng phụ nguy hiểm như trên, liệu pháp thay thế hormone chỉ được chỉ định cho từng trường hợp cụ thể.

Hiện nay, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo phụ nữ có thể điều trị thay thế hormone estrogen với liều nhỏ trong khoảng thời gian ngắn.

Chỉ những phụ nữ có nguy cơ loãng xương nghiêm trọng không thể điều trị bằng liệu pháp ngoài việc bổ sung nội tiết tố estrogen mới được xem xét sử dụng liệu pháp thay thế hormone để phòng ngừa.

Hội nghị Bác sĩ Sản phụ khoa Hoa Kỳ (The American Congress of Obstetricians and Gynecologists -ACOG) khuyên nên thận trọng khi sử dụng các chất bổ sung có chứa estrogen.

Vì estrogen có liên quan đến một số bệnh ung thư và nguy cơ sức khỏe, điều quan trọng là phải tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ chất bổ sung estrogen nào.

LỜI KẾT

Buồng trứng là nơi sản xuất estrogen nhiều nhất.

Estrogen quyết định sự khác biệt giữa cơ thể nam và nữ, chẳng hạn như nữ có xương chậu rộng hơn.

Estrogen tổng hợp có một loạt các ứng dụng trong y học, như tránh thai và điều trị các triệu chứng mãn kinh.

Rối loạn nội tiết tố estrogen có liên quan mật thiết đến nguy cơ gặp phải một loạt các vấn đề sức khỏe và thay đổi thể chất không mong muốn.

Hãy dành nhiều thời gian để lắng nghe cơ thể mình ngay từ hôm nay.

HormoneTalk hy vọng bạn thích bài viết này.

Thường xuyên theo dõi website của chúng tôi để hiểu rõ thêm về nội tiết và cập nhật các phương pháp tốt nhất giúp bạn có sức khỏe tối ưu nhất.

You may also like

Leave a Comment

one × five =