Sốt siêu vi: nguyên nhân, biểu hiện, cách điều trị và phòng ngừa

by Hormonetalk
người phụ nữ bị sốt siêu vi

Sốt siêu vi là tình trạng sốt do bị nhiễm một số loại vi rút khác nhau, lúc này nhiệt độ cơ thể sẽ cao hơn mức bình thường. Dấu hiệu dễ nhận biết chính là nhiệt độ cơ thể tăng cao, hay còn gọi là sốt.

Thông thường bác sĩ sẽ kê thuốc hạ sốt cho trường hợp bị sốt siêu vi. Một số trường hợp nặng hơn cần nhập viện và điều trị y tế khác.

Vậy sốt siêu vi là gì, nguyên nhân và cách điều trị ra sao? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết này.

Sốt siêu vi là gì?

Nhiệt độ cơ thể ở mỗi người thường khoảng 98,6 °F (~ 37 °C). Khi nhiệt độ cơ thể trên 37 °C thì cơ thể có thể đang bị sốt. Sốt là một biểu hiệu cho thấy cơ thể đang chống lại một số loại nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus gây ra.

Sốt siêu vi là tình trạng sốt do bị nhiễm một số loại vi rút khác nhau, lúc này nhiệt độ cơ thể sẽ cao hơn mức bình thường. Thông thường, một người bị sốt siêu vi sẽ trải qua các triệu chứng bao gồm sổ mũi, ho, buồn nôn, mệt mỏi và đau nhức cơ thể.

Mặc dù không phải ai cũng bị sốt khi bị nhiễm vi rút, nhưng sốt có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang cố gắng chống lại nhiễm trùng.

Sốt siêu vi thường gặp ở trẻ em và người già vì khả năng miễn dịch của trẻ em và người già thấp hơn. Sốt không phải là bệnh, đơn thuần chỉ là một triệu chứng do một nguyên nhân nào đó gây ra, chẳng hạn như bệnh nhiễm trùng do vi rút.

Nhiễm vi rút có thể xảy ra ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể bao gồm: ruột, phổi, đường khí quản,…

Sốt sẽ xảy ra khi có sự nhiễm trùng. Sốt cao thường là một dấu hiệu của hệ thống miễn dịch của cơ thể đang chiến đấu chống lại các loại virus xâm nhập.

Nhiều người có xu hướng tự điều trị, đôi khi bằng cách uống thuốc kháng sinh khi bị sốt cao liên tục và thấy ớn lạnh. Điều này hoàn toàn sai lầm vì thuốc kháng sinh không thể tiêu diệt vi rút. Chúng chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại. Bên cạnh đó, thuốc kháng sinh có thể ảnh hưởng đến niêm mạc dạ dày của bạn, tiêu diệt vi khuẩn tốt có trong đường ruột, gây ra axit và làm hỏng gan và thận.

Nếu bạn bị sốt dưới 103 °F (~ 40 °C) và không có dấu hiệu suy giảm, rất có thể bạn đang bị sốt siêu vi. Lúc này, bạn nên đi khám ngay nhé.

Nguyên nhân sốt siêu vi

Sốt siêu vi là do nhiễm vi rút. Vi rút là 1 trong các tác nhân truyền nhiễm siêu nhỏ. Chúng lây nhiễm và nhân lên trong các tế bào của cơ thể bạn. Sốt là biểu hiện cho thấy cơ thể đang tìm cách chống lại vi rút.

Một số loại vi rút phổ biến là nguyên nhân sốt siêu vi như Rhinovirus, Coronavirus, Adenovirus, Enterovirus, Vi rút cúm, herpesvirus 6 ở người, enterovirus và parechovirus…

Sau đây là một số nguyên nhân chính gây sốt siêu vi:

  • Hít phải những giọt chứa vi rút do ai đó bị nhiễm vi rút hắt hơi hoặc ho gần bạn. Một số chủng virus đặc biệt cũng có thể xâm nhập vào cơ thể người khi hít phải không khí gần phân chuột hoặc nước tiểu bị nhiễm bệnh.
  • Ăn phải các thực phẩm và đồ uống đã bị nhiễm vi rút bao gồm norovirus và enterovirus.
  • Bị côn trùng mang virus cắn. Một số chủng vi rút gây sốt siêu vi được truyền qua muỗi, ve cắn hoặc do tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết của người bị nhiễm bệnh.
  • Tiếp xúc với dịch cơ thể của người bị nhiễm vi rút.

Số liệu cho thấy: 1% các bệnh liên quan đến sốt siêu vi không có nguồn gốc ở trẻ dưới 3 tuổi là do nhiễm vi khuẩn.

Có thể mất tới 21 ngày để một số chủng vi rút gây sốt siêu vi phát triển sau khi cơ thể tiếp xúc với vi rút ban đầu.

Sốt siêu vi có lây không?

Sốt siêu vi có khả năng truyền từ người này sang người khác thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bị nhiễm bệnh. Khi người nhiễm bệnh: ngáp, hắt hơi, ho hoặc thậm chí là nói chuyện, những giọt nước nhỏ li ti được đẩy ra khỏi cơ thể họ và có thể xâm nhập vào cơ thể của bạn nếu bạn ở gần.

Khi virus xâm nhập vào cơ thể, nó phải mất từ 16 – 48 giờ để chuyển sang nhiễm trùng diện rộng và gây sốt. Lúc này, bạn có thể đột nhiên bị sốt cao, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ thể và suy nhược rất nhiều.

Ai dễ bị sốt siêu vi?

Bạn có thể bị sốt siêu vi nếu:

  • gần gũi với người bị nhiễm bệnh
  • đi du lịch đến một khu vực có nhiều người bị sốt siêu vi
  • sống trong một khu vực có các chủng virus gây bệnh đặc biệt
  • đang làm việc với những người bệnh
  • có quan hệ tình dục không an toàn
  • dùng chung kim tiêm cho thuốc tiêm tĩnh mạch
  • đang ở gần động vật bị nhiễm bệnh
  • tòa nhà nơi bạn ở có chuột bị nhiễm bệnh
  • Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người già cũng rất dễ bị sốt siêu vi vì khả năng miễn dịch của họ thấp.

Các biểu hiện sốt siêu vi

Tùy vào loại vi rút gây bệnh mà nhiệt độ cơ thể khi bị sốt siêu vi sẽ dao động từ 99 °F (37,2 °C) đến hơn 103 °F (39 °C).

Các biểu hiện sốt siêu vi là:

  • sốt cao: từ 99 °F (37,2 °C) đến hơn 103 °F (39 °C). Thời gian đầu, cơ thể người bệnh có thể sốt nhẹ, rồi thân nhiệt tăng dần lên do mức độ nhiễm bệnh nặng hơn. Khi nhiệt độ tăng cao đến 40 – 41°C, người bệnh nên uống thuốc hạ sốt hoặc nhập viện ngay, tránh những biến chứng nghiêm trọng có thể gây tử vong
  • mệt mỏi, khó chịu: là phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch khi đang chống lại vi rút xâm nhập khiến cho người bệnh sẽ có cảm giác mệt mỏi liên tục kéo dài
  • nghẹt mũi, khó thở: đường hô hấp có thể bị tắc nghẽn khi các phản ứng viêm tăng nhanh quá mức. Người bệnh còn có thể bị ho, hắt hơi hoặc đau họng.
  • Phát ban đỏ trên da: thường xuất hiện sau 2 – 3 ngày khi người bệnh bị sốt, trên da nổi những chấm ban đỏ li ti, ngứa ngáy. Nhiều người sẽ dễ nhầm lẫn triệu chứng này là của bệnh sốt xuất huyết.
  • Viêm hạch bạch huyết: xảy ra do bội nhiễm đường hô hấp, các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy được.
  • chóng mặt
  • đuối sức
  • ớn lạnh
  • đau đầu
  • đau cơ, đau toàn thân và đau khớp
  • viêm họng
  • đau amidan
  • chảy nước mũi
  • cảm giác nóng rát trong mắt, mắt lờ đờ, chảy nước mắt
  • viêm da
  • bệnh tiêu chảy
  • buồn nôn
  • đổ mồ hôi
  • mất nước
  • ăn mất ngon

Một số biểu hiện trên thường chỉ kéo dài trong vài ngày.

Chẩn đoán sốt siêu vi

Vì các triệu chứng sốt siêu vi và nhiều bệnh khác tương đối giống nhau, khiến cho việc chẩn đoán gặp khó khăn. Do đó, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn thực hiện xét nghiệm máu để xác nhận chẩn đoán và loại trừ khả năng mắc bất kỳ bệnh khác như sốt xuất huyết, sốt rét, chikungunya, thương hàn,…

Các biến chứng của sốt siêu vi là gì?

Thông thường, sốt siêu vi sẽ thuyên giảm trong vòng một tuần hoặc mười ngày. Tuy nhiên, các trường hợp sốt siêu vi nghiêm trọng có thể dẫn đến các biến chứng như sau:

  • mất nước
  • mê sảng và ảo giác
  • sốc
  • rối loạn hệ thần kinh trung ương
  • hôn mê
  • co giật
  • suy thận
  • suy gan
  • sốt hô hấp
  • Suy đa cơ quan
  • nhiễm trùng máu

Sốt siêu vi do arbovirus có thể dẫn đến chảy máu ở da, cơ quan nội tạng, miệng, mắt hoặc tai. Điều này có thể gây tử vong cho bệnh nhân nếu không điều trị kịp thời.

Điều trị sốt siêu vi như thế nào?

Vì sốt siêu vi là do vi rút gây ra, chứ không phải do vi khuẩn vì vậy khi điều trị sốt siêu vi sẽ không dùng kháng sinh. Lúc này, bác sĩ sẽ thường cho bạn thuốc hạ sốt.

Một số thuốc hạ sốt không cần kê đơn, chẳng hạn như acetaminophen hoặc ibuprofen, để giảm sốt và các triệu chứng của sốt siêu vi

Ngoài ra, bạn cần phải nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt, uống nhiều nước để giữ nước và bổ sung lượng nước bị mất do đổ mồ hôi

Ngoài ra bạn cũng có thể dùng thuốc kháng vi rút, như oseltamivir phosphate (Tamiflu), và đắp khăn ấm để hạ nhiệt độ cơ thể

Đối với trường sốt nhiệt độ thấp khoảng 38 – 39 °C, phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • Dùng thuốc OTC (Over The Counter – thuốc không kê đơn): Ibuprofen và acetaminophen đều là thuốc OTC có thể hạ sốt. Aspirin cũng có thể làm điều này, nhưng những người dưới 18 tuổi không nên dùng aspirin do những rủi ro của một tình trạng gọi là hội chứng Reye. Thuốc kháng sinh sẽ không tác dụng đối với các bệnh do vi rút gây ra. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh cho bệnh nhân bị sốt siêu vi bởi thuốc kháng sinh lúc này có vai trò chống lại nhiễm trùng thứ cấp.
  • Uống bù nước: bệnh nhân nên uống nước thường xuyên, hoặc nước mát hoặc nước chứa chất điện giải (như nước dừa, nước chanh) có thể giúp làm mát nhiệt độ cơ thể và ngăn ngừa mất nước liên quan đến bệnh tật. Nếu bệnh nhân bị tiêu chảy, thì bổ sung nước là việc rất quan trọng trong việc điều trị bệnh sốt siêu vi
  • Tắm nước ấm: có thể làm dịu cơ thể đang bị sốt.
  • Tuyệt đối không tắm nước lạnh hoặc bật điều hòa, bởi việc tiếp xúc với nhiệt độ quá lạnh sẽ tác động xấu đến cơ thể. Nước lạnh có thể khiến cơ thể ấm lên hơn thay vì hạ nhiệt.
  • Bổ sung vitamin C: sẽ giúp bệnh nhân tăng cường khả năng miễn dịch và hồi phục nhanh hơn. Vitamin C giúp kích thích sản xuất các tế bào bạch cầu được gọi là tế bào lympho và phagocytes, giúp bảo vệ cơ thể chống lại nhiễm trùng.

Trường hợp trẻ em bị sốt cao hơn 104 °F (40 °C), người lớn bị sốt 103 °F (39,4 ° C) và trẻ sơ sinh sốt cao hơn 100,4 °F (38 °C) lâu hơn 3 ngày thì khả năng bị nhiễm virus nghiêm trọng đang xảy ra và cần phải nhập viện ngay.  Lúc này, triệu chứng co giật, ảo giác có thể xảy ra.

>> Đọc thêm: 7 lợi ích quan trọng của Vitamin C

Sốt siêu vi có cần đi khám bác sĩ không

Hầu hết các triệu chứng sốt siêu vi đều khá giống một cơn cảm lạnh thông thường. Trong một số trường hôp, bệnh có thể tự khỏi khi uống thuốc hạ sốt để tránh thân nhiệt tăng cao.

Đối với trường hợp bị sốt siêu vi nhẹ, người bệnh có thể tự điều trị tại nhà bằng cách sử dụng thuốc hạ sốt, bổ sung vitamin C và cân bằng điện giải.

Đối với trường hợp bệnh nặng như sốt trên 103 ° F (39 °C), bệnh nhân cần được đưa đi khám tại các cơ sở y tế, thực hiện xét nghiệm, và được các bác sĩ chẩn đoán để có phác đồ điều trị thích hợp, kịp thời.

Ngoài ra, bạn cũng nên đưa bệnh nhân đi khám bác sĩ nếu bệnh nhân gặp phải các triệu chứng sau:

  • đau đầu dữ dội
  • khó thở
  • đau ngực
  • đau bụng
  • nôn thường xuyên
  • phát ban, đặc biệt là nếu nó nhanh chóng trở nên tồi tệ
  • cổ cứng, đặc biệt nếu bạn cảm thấy đau khi uốn nó về phía trước
  • co giật

Khi bị sốt siêu vi, bệnh nhân nên ăn các thức ăn dễ tiêu và giàu vitamin và sinh hoạt trong môi trường sống thoáng mát, sạch sẽ. Và đừng quên mang khẩu trang để tránh lây nhiễm bệnh cho người xung quanh.

Cách phòng ngừa sốt siêu vi

Dân gian có câu: “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Do đó, cách tốt nhất là chúng ta nên phòng ngừa sốt siêu vi theo các cách sau:

  • Chế độ ăn uống khoa học và đầy đủ dinh dưỡng, để tăng sức đề kháng cho cơ thể như rau xanh, trái cây giàu protein, vitamin C, D, kẽm, sắt…
  • Lối sống lành mạnh, kiểm soát căng thẳng: Căng thẳng kéo dài dẫn làm tăng cao hormone cortisol, hormone gây căng thẳng, từ đó hệ miễn dịch bị suy giảm khiến cho bạn dễ mắc các bệnh truyền nhiệm.
  • Thường xuyên vệ sinh nhà cửa cũng như môi trường xung quanh thoáng mát, sạch sẽ để ngăn chặn sự xâm nhập và phát triển của các mềm bệnh bên ngoài.
  • Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh để tránh bị truyền bị
  • Mọi người, đặc biệt là trẻ em cần được tiêm phòng đầy đủ.
  • Thường xuyên mang khẩu trang khi ra đường
  • Hạn chế hoặc không tiếp xúc với người đang bị bệnh vì có thể bị truyền nhiễm
  • Khi hắt hơi, ho, sổ mũi mọi người nên dùng khăn giấy hoặc dùng tay che miệng lại

>> Đọc thêm 21 cách tăng cường sức đề kháng

LỜI KẾT

Hầu hết các cơn sốt siêu vi sẽ tự khỏi trong vòng 1 – 2 ngày, một số trường hợp bệnh nặng như sốt cao trên đọc 103 °F (39 °C) và gặp phải các triệu chứng nặng như: đau đầu dữ đội, khó thở, đau ngực, phát ban, nôn ói,… thì bệnh nhân cần đến các cơ sở y tế để thăm khám, xét nghiệm và điều trị y tế.

Khi phát bệnh sốt siêu vi, bệnh nhân cần uống thuốc hạ sốt như Ibuprofen và acetaminophen, đồng thời nên uống nhiều nước và bổ sung vitamin C để tăng sức đề kháng.

Không nên sử dụng thuốc kháng sinh khi bị sốt siêu vi vì thuốc kháng sinh không thể tiêu diệt vi rút gây bệnh mà chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại.

Cách tốt nhất là phòng bệnh bằng cách tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể. Bạn có thể áp dụng 7 thói quen tốt giúp phòng ngừa suy giảm hệ miễn dịch

Ngoài ra, khi bị sốt siêu vi, bạn không biết nên ăn món gì để sức khoẻ mau hồi phục, bạn có thể đọc thêm bài viết: 15 thực phẩm nên ăn khi bị sốt siêu vi

Bài viết có sự tham khảo từ Healthline

You may also like

Leave a Comment

nineteen − 16 =