Tiền Mãn Kinh: Triệu Chứng, Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

by Hormonetalk
tiền mãn kinh nguyên nhân triệu chứng và cách điều trị

Tiền mãn kinh là giai đoạn mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng phải trải qua trước khi đến tuổi mãn kinh.

Giai đoạn này thường kéo dài trung bình 3 – 4 năm, và bắt đầu ở tuổi 40.

Tuy nhiên có những phụ nữ trải qua giai đoạn tiền mãn kinh chỉ có vài tháng trước khi mãn kinh.

Trong giai đoạn này, rối loạn nội tiết tố (hay còn gọi là mất cân bằng hormone) đã xảy ra khiến người phụ nữ trải qua những triệu chứng khó chịu cả về sức khỏe lẫn tinh thần.

Thông qua bài viết này, Hormone Talk hy vọng chị em phụ nữ sẽ hiểu rõ về tiền mãn kinh và các vấn đề liên quan để cải thiện sức khỏe của chính bản thân mình:

Tiền mãn kinh là gì?

Tiền mãn kinh tiếng anh là Perimenopause.

Đây là giai đoạn chuyển tiếp của người phụ nữ trước khi bước qua thời kỳ mãn kinh, đánh dấu thời kỳ ngừng sinh sản ở người phụ nữ (Theo WebMD).

Giai đoạn này bắt đầu khi buồng trứng không còn sản xuất nhiều estrogen như thời trẻ.

Hay nói cách khác, buồng trứng vẫn hoạt động nhưng hiệu suất giảm lại và bắt đầu sản xuất ra estrogen ít đi.

Và cũng là lúc các dấu hiệu tiền mãn kinh xuất hiện.

Trong giai đoạn này, mức nội tiết tố estrogen vẫn có thể tăng hoặc giảm

chu kỳ kinh nguyệt không đều giai đoạn tiền mãn kinh

Tiền mãn kinh bắt đầu khi nào?

Phụ nữ bắt đầu tiền mãn kinh ở các độ tuổi khác nhau.

Thông thường, phụ nữ khi bắt đầu bước qua tuổi 40 sẽ thấy một số dấu hiệu như chu kỳ kinh nguyệt không đều, thường xuyên bốc hỏa.

Bốc hỏa xảy ra khi não của bạn gặp khó khăn trong việc điều chỉnh nhiệt độ bên trong cơ thể do thiếu hụt nội tiết tố estrogen. Bạn sẽ đột nhiên cảm thấy nóng và khó chịu, hoặc thức dậy ướt đẫm mồ hôi (gọi là mồ hôi đêm).

Tuy nhiên, tiền mãn kinh sớm cũng bắt đầu xảy ra ở những phụ nữ ngoài 30, thậm chí sớm hơn nữa.

Giai đoạn này kéo dài đến cho đến khi buồng trứng ngừng giải phóng trứng. Giai đoạn này được gọi là thời kỳ mãn kinh ở người phụ nữ.

Trong 1 đến 2 năm cuối của thời kỳ tiền mãn kinh, nội tiết tố estrogen suy giảm nhanh chóng không phanh và các triệu chứng tiền mãn kinh càng trở nên khó chịu.

mức nội tiết estrogen và các triệu chứng tiền mãn kinh

Giai đoạn tiền mãn kinh kéo dài bao lâu?

Giai đoạn tiền mãn kinh thường kéo dài trung bình 4 năm

Nhưng đối với một số phụ nữ, giai đoạn này chỉ kéo dài một vài tháng hoặc kéo dài suốt 10 năm.

Thời kỳ mãn kinh được xem là kết thúc khi một người phụ nữ đã trải qua 12 tháng mà không có kinh nguyệt.

Và lúc này, người phụ nữ đã chuyển sang hẳn giai đoạn mãn kinh.

Các triệu chứng tiền mãn kinh

Phụ nữ tiền mãn kinh sẽ gặp phải các triệu chứng sau:

  • Bốc hỏa
  • Đổ mồ hôi đêm
  • Ngực mềm
  • Giảm ham muốn tình dục
  • Mệt mỏi thương xuyên
  • Chu kỳ kinh nguyệt không đều
  • Loãng xương
  • Da chảy xệ, và lão hóa nhanh
  • Khô âm đạo
  • Đau rát khi quan hệ
  • Khó mang thai
  • Mức cholesterol thay đổi làm tăng nguy cơ tim mạch
  • Rò rỉ nước tiểu ở âm đạo
  • Hay tiểu gấp (khiến phụ nữ đi tiểu nhiều hơn)
  • Tâm trạng hay thay đổi
  • Khó ngủ
  • Căng thẳng kéo dài
  • Trầm cảm
  • Rụng tóc
bốc hỏa

Ước tính 35%-50% phụ nữ phải chịu những cơn bốc hỏa đột ngột kéo dài 5-10 phút.

Một số phụ nữ chỉ cảm thấy hơi ấm, trong khi những người khác lại ướt sũng.

Bốc hỏa thường tiếp tục kéo dài 1-2 năm sau khi mãn kinh

Khoảng 40% phụ nữ bị rối loạn giấc ngủ

Khoảng 10% – 20% phụ nữ có tâm trạng thay đổi thất thường

Nguyên nhân gây ra triệu chứng tiền mãn kinh?

Tiền mãn kinh là một giai đoạn hết sức bình thường ở người phụ nữ.

Đây không phải là bệnh.

Nguyên nhân chính là do rối loạn nội tiết tố estrogen và nội tiết progesterone.

Chủ yếu là do nội tiết tố estrogen suy giảm.

Thiếu hụt nội tiết progesterone cũng là nguyên nhân dẫn đến kinh nguyệt không đều, nặng hơn và kéo dài trong thời kỳ mãn kinh.

Ngoài ra, các nguyên nhân sau cũng góp phần làm giai đoạn mãn kinh đến sớm hơn:

  • Hút thuốc lá. Phụ nữ hút thuốc sẽ bị tiền mãn kinh sớm hơn 2 năm so với phụ nữ không hút thuốc lá.
  • Tiền sử gia đình. Phụ nữ có tiền sử gia đình bị mãn kinh sớm cũng có dễ bị mãn kinh sớm.
  • Điều trị ung thư bằng hóa trị hoặc xạ trị vùng chậu cũng gây ra mãn kinh sớm.
  • Cắt tử cung. Phẫu thuật cắt tử cung (không phải buồng trứng), thường không gây ra mãn kinh sớm ở người phụ nữ. Mặc dù không còn có kinh nguyệt, nhưng buồng trứng vẫn sản xuất nội tiết tố estrogen. Nhưng phẫu thuật tử cung có cắt 1 buồng trứng vẫn có thể gây ra mãn kinh sớm bởi nếu đã cắt bỏ một buồng trứng, buồng trứng còn lại có thể ngừng hoạt động sớm hơn dự kiến.
  • Ra máu nhiều, dấu hiệu là thay băng vệ sinh 2 giờ/ lần
  • Ra máu kéo dài hơn 7 ngày
  • Chu kỳ kinh nguyệt thường xuyên dưới 21 ngày

Nếu bạn đang gặp phải các dấu hiệu trên thì bạn đang gặp phải các vấn đề nghiêm trọng ở hệ sinh sản và cần điều trị sớm.

mức estrogen giảm theo độ tuổi

Nguy cơ sức khỏe ở phụ nữ tiền mãn kinh

Phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh có nguy cơ mắc phải các bệnh lý sau:

  • Bệnh tiểu đường
  • Bệnh tim
  • Loãng xương

Bệnh tim vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ tiền mãn kinh.

Điều quan trọng là kiểm soát cholesterol, huyết áp và lượng đường trong máu ở mức bình thường.

Mức cholesterol tại thời điểm mãn kinh có thể dao động, khiến cholesterol tốt (HDL) giảm và cholesterol xấu (LDL) tăng.

Những thay đổi này có thể dẫn đến các cơn đau tim hoặc đột quỵ.

Mức nội tiết tố estrogen giảm là nguyên nhân chính.

Ngoài ra, nồng độ estrogen giảm cũng khiến phụ nữ dễ bị gãy xương.

Do đó phụ nữ nên xây dựng mật độ xương khỏe mạnh trước tuổi 30 bằng cách bổ sung các thực phẩm giàu canxi như sữa và các sản phẩm từ sữa.

Vitamin D cũng rất quan trọng vì nó giúp cơ thể hấp thụ canxi.

Thiếu hụt nội tiết tố estrogen cũng khiến cơ thể sử dụng lượng đường trong máu và tinh bột kém hiệu quả, làm tăng lưu trữ chất béo và gây khó khăn cho việc giảm cân.

Hoạt động thể chất thường xuyên rất quan trọng ở mọi lứa tuổi và đặc biệt là khi phụ nữ chuyển sang giai đoạn tiền mãn kinh.

Chẩn đoán tiền mãn kinh

Dựa vào các triệu chứng (như chu kỳ kinh nguyệt không đều, bốc hỏa, tăng cân nhanh,…), tuổi tác, lịch sử bệnh, các bác sĩ có thể chẩn đoán bạn có đang trải qua thời kỳ tiền mãn kinh hay không.

Kết hợp thêm xét nghiệm máu để đo nồng độ hormone (estrogen, progesterone, FSH và LH cũng là những số liệu y khoa giúp bác sĩ đưa ra chuẩn đoán chính xác và phương pháp điều trị thích hợp.

Ngoài ra, các xét nghiệm chuẩn đoán khác cũng nên được thực hiện:

  • Khám vùng chậu: bác sĩ sẽ kiểm tra cổ tử cung để xác định bạn có bị u xơ, khối u hoặc tổn thương hay nhiễm trùng, ung thư vùng chậu, tử cung, buồng trứng hay không
  • Chụp CT hoặc siêu âm tử cung, buồng trứng.
  • Lấy sinh khiết

Ngay cả khi bạn chưa trải qua bất kỳ triệu chứng tiền mãn kinh nào, bạn cũng nên đến bệnh viện để khám phụ khoa thường xuyên để kiểm tra và bảo vệ sức khỏe của chính mình.

liệu pháp thay thế hormone

Điều trị tiền mãn kinh

Điều trị bằng thuốc thường được sử dụng để điều trị các triệu chứng tiền mãn kinh.

Liệu pháp thay thế hormone (Hormone replacement therapy) thường được bác sĩ lựa chọn để giảm bớt các triệu chứng khó chịu ở phụ nữ tiền mãn kinh.

Thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai đường uống với liều thấp (có chức năng ngừa thai) có thể điều trị tình trạng chảy máu âm đạo bất thường và giảm các cơn bốc hỏa.

Liệu pháp thay thế estrogen dạng toàn cơ thể

Liệu pháp này thường có dạng thuốc viên, miếng dán da, dạng gel hoặc kem – được xem là các phương pháp điều trị hiệu quả nhất để làm giảm các cơn bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm thời kỳ tiền mãn kinh.

Dựa vào tiền sử gia đình và lịch sử bệnh của bạn, mà bác sĩ sẽ chỉ định liều lượng nội tiết tố estrogen cần bổ sung. Thường thì liều lượng khá thấp để giúp giảm triệu chứng khó chịu.

Nếu vẫn còn tử cung, bác sĩ có thể kê toa thêm progestin bên cạnh nội tiết tố estrogen.

Việc bổ sung estrogen dạng toàn cơ thể có thể giúp ngăn ngừa loãng xương

Liệu pháp thay thế Estrogen đặt tại âm đạo.

Phương pháp này được áp dụng khi người phụ nữ thiếu hụt nội tiết tố estrogen ở âm đạo, biểu hiện là khô âm đạo, đau rát khi quan hệ.

Nội tiết tố estrogen được tiếp xúc trực tiếp ngay âm đạo dưới dạng một viên thuốc, hoặc vòng estrogen âm đạo và kem estrogen bôi tại âm đạo.

Phương pháp này chỉ giải phóng một lượng nhỏ estrogen, và được cơ thể người phụ nữ được hấp thụ thông qua các mô âm đạo.

Thuốc chống trầm cảm

Một số thuốc chống trầm cảm, thuộc nhóm thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRIs) có thể làm giảm các cơn bốc hỏa của thời kỳ tiền mãn kinh.

Phương pháp này thường thích hợp cho một số phụ nữ bị rối loạn tâm trạng hoặc không thể sử dụng bổ sung nội tiết tố estrogen vì lý do sức khỏe.

Gabapentin.

Gabapentin được chấp thuận để điều trị co giật, nhưng nó cũng đã được chứng minh là giúp giảm các cơn bốc hỏa.

Thuốc này hữu ích ở những phụ nữ không thể sử dụng liệu pháp bổ sung nội tiết tố estrogen vì lý do sức khỏe và ở những phụ nữ bị chứng đau nửa đầu.

Lưu ý: Trước khi quyết định bất kỳ hình thức điều trị nào, bạn phải nói chuyện với bác sĩ về tất cả các triệu chứng cũng như thực hiện các xét nghiệm cần thiết để từ đó bác sĩ sẽ ra phác đồ điều trị thích hợp. Việc tự ý bổ sung nội tiết tố sẽ gây ra nhưng hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe

thực phẩm giàu nội tiết tố nữ estrogen

Chăm sóc sức khỏe phụ nữ tiền mãn kinh

Chị em nên thực hiện lối sống lành mạnh và các phương pháp sau nhằm tăng cường sức khỏe và giảm thiểu các triệu chứng tiền mãn kinh:

  • Chăm sóc và bảo vệ âm đạo. Sử dụng chất bôi trơn âm đạo khi quan hệ. Dùng kem dưỡng ẩm cho vùng kín. Chị em nên chọn các sản phẩm không chứa glycerin, vì nó có thể gây bỏng hoặc gây kích ứng ở những phụ nữ nhạy cảm
  • Chế độ ăn uống lành mạnh: ít chất béo, giàu chất xơ, nhiều trái cây, rau và ngũ cốc. Bổ sung các thực phẩm giàu canxi. Mẹo dinh dưỡng: 1,2g canxi/ ngày; 9mg sắt/ ngày, 21mg chất xơ/ ngày, 1 chén trái cây và 2 tô rau/ ngày
  • Bổ sung vitamin D, giúp cơ thể bạn dễ dàng hấp thụ canxi.
  • Bổ sung phytoestrogen từ các loại đậu. Có 2 loại phytoestrogen chính là isoflavone và lignans. Isoflavone được tìm thấy trong đậu nành, đậu xanh hoặc cỏ ba lá đỏ. Lignans được tìm thấy trong hạt lanh, ngũ cốc nguyên hạt, và một số loại trái cây và rau quả.
  • Tránh rượu và caffeine bởi chúng dường như sẽ kích hoạt các cơn bốc hỏa.
  • Uống nhiều nước
  • Hạn chế ăn đường và muối.
  • Tập thể dục và hoạt động thể chất thường xuyên giúp ngăn ngừa béo phì, tăng cân, đồng thời cải thiện giấc ngủ và cải thiện tâm trạng của bạn. Cố gắng tập thể dục trong 30 phút trở lên vào hầu hết các ngày trong tuần, giúp giảm nguy cơ gãy xương hông ở phụ nữ lớn tuổi và tăng cường mật độ xương khớp.
  • Ngủ đủ giấc. Cố gắng duy trì thời gian ngủ ít nhất 7 tiếng/ngày. Tránh nạp các chất caffeine, có thể khiến bạn khó ngủ, và tránh uống quá nhiều rượu, có thể làm gián đoạn giấc ngủ.
  • Thực hành các kỹ thuật giảm căng thẳng như thiền hoặc yoga, có thể thúc đẩy thư giãn và nâng cao sức khỏe bạn và cải thiện rõ rệt các triệu chứng tiền mãn kinh.
  • Sử dụng hormone sinh học. Tuy nhiên các hormone sinh học vẫn chưa được chứng nhận an toàn từ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) so với các loại hormone tổng hợp trước đây
  • Bổ sung DHEA (Dehydroepiandrosterone). DHEA là các steroid tự nhiên được sản xuất bởi tuyến thượng thận. Bạn có thể bổ sung DHEA từ các bữa ăn hàng ngày và thực phẩm chức năng bổ sung DHEA.

LỜI KẾT

Tiền mãn kinh là giai đoạn mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng phải trải qua trước khi đến tuổi mãn kinh.

Phụ nữ sẽ trải qua rất nhiều các triệu chứng khó chịu trong giai đoạn này.

Do đó, chị em hãy biết chăm sóc sức khỏe mình hơn và tích cực tập thể dục và ăn uống khoa học để có thể trải qua giai đoạn tiền mãn kinh một cách nhẹ nhàng nhất.

Và đừng quên thường xuyên theo dõi các bài viết của Hormone Talk để hiểu rõ hơn về các tuyến nội tiết trong cơ thể, nội tiết tố quan trọng và áp dụng những kiến thức hữu ích để nâng cao sức khỏe cho bản thân và cả gia đình của bạn.

You may also like

Leave a Comment

4 × 5 =